Бүгін, 2026 жылғы 19 қазанда, аты аңызға айналған офицер, Ұлы Отан соғысының ардагері, Қазақстанның Халық Қаһарманы Рақымжан Қошқарбаевтың туғанына 102 жыл толып отыр, – деп хабарлайды aqshamnews.kz тілшісі.
Есімі отандық және әлемдік тарихқа алтын әріптермен жазылған қаһарман тұлға халқымыз үшін теңдессіз ерліктің, қайсарлық пен шынайы отансүйгіштіктің символы болып қала береді.
Тайтөбедегі жетім баладан Қызыл Армия офицеріне дейін
Рақымжан Қошқарбаевтың өмір жолы бала кезінен-ақ ауыр сынақтарға толы болды. Ол 1924 жылы Ақмола облысының Тайтөбе ауылында дүниеге келген. Төрт жасында анасынан айырылған бала 13 жасында әкесі қуғын-сүргінге ұшыраған соң, біржола жетім қалады. Балалар үйінде тәрбиеленген жасөспірім осылайша өмірдің қиындығына мойымайтын қайсар мінез қалыптастырды.
Соғыс басталғанда 16 жастағы Рақымжан майданға аттануға талай рет өтініш білдіргенімен, әскер қатарына тек кәмелет жасына толған соң, 1942 жылдың тамызында ғана шақырылды. Фрунзе жаяу әскер училищесінде әскери дайындықтан өткен ол 1944 жылдан бастап кіші лейтенант шенінде майдан даласына аттанды.
Мәңгілікке жазылған ерлік
Лейтенант Рақымжан Қошқарбаевтың тарихта қалған басты ерлігі Берлинді басып алу жолындағы кескілескен шайқастар кезінде жасалды. Ол 150-атқыштар дивизиясы құрамындағы взвод командирі болатын.
1945 жылғы 30 сәуірде сағат 14:25-те Рақымжан Қошқарбаев өзінің майдандас серігі, қызыләскер Григорий Булатовпен бірге Рейхстаг ғимаратының қасбетіне алғашқылардың бірі болып Жеңіс туын тікті.
Қаһармандар жаудың толассыз оғынан тайсалмай, көздеген мақсаттарына жету үшін жеті сағаттан астам уақыт бойы жан аямай күресті.
Оларды тарихи ғимараттан небәрі 360 метр ашық алаң бөліп тұрды. Алайда жау оғы қарша бораған сол аралықтың әр қадамы асқан батылдық пен қайтпас рухты талап етті.
Өкінішке қарай, көзі тірісінде бұл тарихи ерлік Кеңес өкіметі тарапынан Кеңес Одағының Батыры атағымен бағаланбады. Оның орнына Рақымжан Қошқарбаев Қызыл Ту орденімен марапатталды.
Алайда тарихи әділдік туған елінде орнады. 1999 жылы Рақымжан Қошқарбаевқа қайтыс болғаннан кейін Қазақстанның ең жоғары дәрежесі – «Халық Қаһарманы» атағы берілді.
Қазіргі Қазақстандағы қаһарман рухына тағзым
Ұлы батырдың есімі мен ерлігі елімізде мемлекеттік деңгейде ұлықталып келеді. Бұл бағыттағы жұмыстар қаһарманның туғанына 100 жыл толған мерейтой аясында жаңа серпін алды.
Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Рақымжан Қошқарбаевтың есімін ел тарихында мәңгі қалдыруға бағытталған бірқатар маңызды бастамалар көтерді.
Атаулы мемлекеттік орден. Мемлекет басшысының тапсырмасымен 2024 жылы «Қазақстан Республикасының мемлекеттік наградалары туралы» заңға өзгерістер енгізілді. Соған сәйкес, бұдан былай «Айбын» орденінің III дәрежесі Рақымжан Қошқарбаевтың есімімен аталатын болды. Бұл орден әскери борышын өтеу кезінде көрсеткен ерлігі мен жанқиярлығы үшін әскери қызметшілерге беріледі.
Мерейтойлық монета. Қазақстан Ұлттық Банкі батырдың туғанына 100 жыл толуына орай «RAQYMJAN QOSHQARBAEV. 100 JYL» деген жазуы бар, мельхиордан жасалған, номиналы 200 теңгелік арнайы коллекциялық монетаны айналымға шығарды.
Ауқымды еске алу шаралары. Қорғаныс министрлігі мен еліміздің жетекші жоғары оқу орындарының ұйымдастыруымен қаһарман офицердің жауынгерлік жолына арналған ғылыми-практикалық конференциялар мен естелік көрмелер өткізілді.
Бүгінде Рақымжан Қошқарбаевтың есімі көшелерге, мектептерге және әскери бөлімдерге берілген. Елордада батырдың еңселі ескерткіші бой көтерген.
Рақымжан Қошқарбаевтың ерлігі – ата-бабаларымыздың бейбіт аспан үшін қандай ауыр құрбандықтарға барғанын ұрпақ жадында жаңғыртатын мәңгілік өнеге. Оның қайсарлығы мен өр рухы – қазақ батырының болмысын танытатын, келер ұрпақты отансүйгіштікке, батылдық пен табандылыққа тәрбиелейтін өшпес мұра.