Бірнеше күн бойы Таяу Шығыста қарулы шиеленіс күшейіп келеді. Бұл Қазақстанға қалай әсер етуі мүмкін? Саясаттанушы Пердехан Шәмшиев Аqshamnews.kz тілшісіне ықтимал нұсқаны атады.
АҚШ Иранның ядролық нысандарына әуе соққысын жасап, жағдайды одан әрі ушықтырды. Бұл соққылар деэскалацияға бағытталған қадам ретінде қабылданды, себебі Тегеран стратегиялық маңызы бар Ормуз бұғазына шабуыл жасаған жоқ.
Ал кеше Иран Катардағы АҚШ-тың әскери базасына алты ракетамен шабуыл жасады. Қақтығыстың ушығуы мұнай нарығына дереу әсер етті.
Кейін Трамп түнде Израиль мен Иран арасындағы атысты тоқтату туралы мәлімдеме жасап, екі елді татуластырған сыңай танытты, кейін мұнай бағасы одан әрі құлдырады.
Қазір Brent маркалы мұнайдың бағасы барреліне 70 доллардан төмен түсіп кетті.
Лондон ICE биржасында Brent маркалы мұнайдың тамыз фьючерстерінің құны 9,79 пайызға төмендеп, бір барреліне 69,47 доллар болды.
WTI маркалы мұнайдың тамыз фьючерстерінің құны 9,72 пайызға төмендеп, бір барреліне 66,66 долларға жетті.
"АҚШ Иранның ядролық объектілеріне әуе соққысын жасағаннан кейін әлемде мұнай нарығы құбыла түсті. Бұған дейін Brent және WTI мұнайының бағасы кейінгі 5 айдағы жоғары өсімді көрсеткен еді. Бірақ әлі қаңтардағы 80$ көрсеткішке жете алмады. Десе де оның бағасы әлі де өсуі мүмкін. Кейбір экономист сарапшылар 200$-ға дейін барады деп болжап жатыр. Бұған саяси негіз де бар. Егер Иран АҚШ-тың шабуылына жауап ретінде Ормуз бұғазын жабуға әрекет жасаса, мұнай бағасы өседі. Себебі нарықтағы сұранысты ұсыныс өтей алмайды", - дейді саясаттанушы.
Бұл біздің елге қалай әсер етуі мүмкін? Сарапшы бұл сұраққа жауап берді.
"Бағаның өсуі Қазақстанға қысқа уақытқа тиімді. Ары кетсе, 1-2 жыл. Негізгі экспорттық тауар мұнай болғандықтан, мемлекеттік бюджет толығады. Алайда орта және ұзақ перспективада бұл елімізге тиімсіз. Себебі Ормуз бұғазы жабылса, бүкіл әлем экономикалық дағдарысқа ұшырайды. Экономикалық дағдарыс геосаяси жағдайды одан сайын ушықтырады", - деді ол.