Жасыратын несі бар, Қазақстанның әскери авиациясы негізінен бұрынғы Кеңес одағының кезеңінде шығарылған ұшақтармен жабдықталған. Оларға үнемі техникалық қызмет көрсету қажет болғанымен, соңғы жылдары бұл мәселеде кедергілер туындады, деп хабарлайды aqshamnews.kz.
2020 жылдың қазан айында Қазақстанның өнеркәсіп және инфрақұрылымдық даму министрлігінің Қорғаныс мемлекеттік тапсырысы комитеті «Қазақстан Авиациялық Индустриясы» ЖШС-мен келісімшарт жасаған болатын. Келісім бойынша, компания Қорғаныс министрлігіне тиесілі төрт Су-25 әскери ұшағын күрделі жөндеуден өткізуді міндеттелген. Жөндеу жұмыстары төрт кезеңнен тұрып, 2022 жылдың 31 желтоқсанына дейін аяқталуы жоспарланған еді. Жөндеу жұмыстарының жалпы құны 24 млрд теңге көлемінде белгіленген.
Алғашқы кезең жұмыстары орындалғанымен, кейін қиындықтар туындады. Ресей мен Украина арасындағы соғыстың басталуымен Еуропа елдері мен АҚШ Ресейге және Ресеймен серіктес елдерге санкциялар енгізді. Осы жағдайдан бұрын-ақ Қазақстанның Авиациялық Индустриясы Беларусьтың "558 АРЗ" акционерлік қоғамымен келісімшарт жасаған болатын, бірақ бұл компания да санкцияларға ұшырады.
Кейін компания жағдайдан шығу үшін бірнеше әрекет жасады. 2022 жылдың 11 шілдесінде КАИ Беларусьтің Белвнешпромсервис және Оршанский авиаремонтный завод компанияларымен келісімшарт жасады. Алайда, Қазақстанның өнеркәсіп министрлігі қорғаныс саласы бойынша Беларусьтан қызмет сатып алмауға кеңес берді. Соның нәтижесінде КАИ грузиндік ТАМ Менеджмент компаниясымен байланыс орнатты, бірақ олар да Украинадағы соғысқа байланысты қажетті бөлшектерді жеткізе алмады.
2023 жылы Қазақстанның Авиациялық Индустриясы келісімшартты ұзарту үшін сотқа жүгінгенімен, олардан бас тартылды. Дегенмен, келісім ұзартылса да, ұшақтардың жөнделуі қиындаған болар еді, себебі жеткізушілер санкцияларға ұшыраған.
Қорғаныс министрлігі өз кезегінде жөндеу жұмыстары толық аяқталмай тұрып, ұшақтарды әскери бөлімге қайтаруды талап етті. Әуелде жауап болмаған соң, әскери қызметкерлер сотқа жүгінді, нәтижесінде КАИ ұшақтарды толық жөндемегенімен, оларды авиациялық бөлімге қайтаруға мәжбүр болды.
Компания туралы мәлімет:
«Қазақстан Авиациялық Индустриясы» ЖШС-нің құрылтайшылары - Қазақстан Инжиниринг АҚ және Қамқор Менеджмент ЖШС. Компания құрылтайшылары арасында белгілі тұлғалар бар, олардың ішінде Талғат Кулибаевтың ұлы Алибек Кулибаев және Нұрсұлтан Назарбаевтың бұрынғы күйеу баласы Раушан Сагдиева да бар.
Қазіргі уақытта компанияның қаржылық жағдайы қиын, оның банктік есепшоттары мен мүліктері бұғатталған, тіркеу және нотариалдық іс-шаралар жүргізуге тыйым салынған.
Осылайша Қазақстанның әскери ұшақтарын жөндеу жұмыстарын жүргізу мәселесі санкциялар мен халықаралық жағдайларға байланысты күрделене түсті.