Конституцияның II бөлімі оның мазмұны мен реттеу нысанасын дәлірек көрсету мақсатында, сондай-ақ адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтары мен конституциялық міндеттерінің бір бөлімінде жүйелі түрде бірігу мақсатында айтарлықтай қайта қаралып, «Негізгі құқықтар, бостандықтар мен міндеттер» деп аталды.
Қайта атау және құрылымдық қайта өңдеу конституциялық архитектураның айқындылығын арттыруға бағытталған: бөлім тек құқықтар мен бостандықтарды ғана емес, сонымен бірге реттеудің логикалық тұтастығын күшейтетін және нормаларды «құқық – міндет» теңгерімінің бірыңғай жүйесі ретінде қолдануды жеңілдететін өзара байланысты міндеттер блогын бекітеді.
2. Қазақстан Республикасының азаматтығы саласындағы шектеулер, сондай-ақ оны тоқтатудың шарттары мен негіздері нақтыланды. 13-баптың 3-тармағына сәйкес Қазақстан Республикасының азаматы қос немесе көп азаматтыққа ие бола алмайды. Азаматта өзге де азаматтықтың болуы Қазақстан Республикасының азаматтығын тоқтату үшін негіз болып танылады.
Норма азаматтықтың біртұтастығы мәселелеріндегі құқықтық айқынсыздықты жояды және «қос/көп азаматтыққа тыйым салу – оның салдары ретінде азаматтықтың тоқтатылуы» деген тікелей конституциялық байланысын бекітеді. Бұл көші-қон-құқықтық үдерістердің басқарылуын арттырады, азаматтың құқықтық мәртебесінің бірыңғай стандартын қамтамасыз етеді әрі жария-құқықтық міндеттер мен адалдықтар қақтығысының тәуекелдерін (мемлекеттік қызмет, қауіпсіздік және азаматтық міндеттерді орындау мәселелерін қоса алғанда) төмендетеді.
3. Әрбір адамның мемлекеттік органдардың немесе олардың лауазымды адамдарының заңсыз әрекеттерінен келтірілген зиянды мемлекетке өтету құқығы бекітіледі.
4. Өмір сүру құқығы әр адамның ажырамас және иеліктен айырылмайтын құқығы ретінде бекітілген.
Жоғарыда айтылғандарды неғұрлым нақты формулада конституциялық бекіту жеке тұлғаның құқықтық мәртебесінің құндылық негізін күшейтеді және мемлекет пен құқық қолдану үшін шектеулер мен мәжбүрлеу шараларының рұқсат етілуін бағалау кезінде, сондай-ақ адамның физикалық тұтастығы мен қауіпсіздігіне әсер ететін қақтығыстарды шешу кезінде қатаң бағдар қалыптастырады – адамның өмірін өз еркімен айыруға ешкімнің құқығы жоқ.
5. Әрбір адамға жеке бас бостандығы мен қолсұғылмаушылыққа кепілдік беріледі, ұстау кезінде ұсталған адамның бостандығы мен құқықтарын шектеу негіздері түсіндіріледі.
Кінәсіздік презумпциясы қағидаты II бөлімде «Негізгі құқықтар, бостандықтар мен міндеттер» бөлімінде бекітілген.
Іс жүргізу кепілдіктерін конституциялық деңгейде кеңейту ерікті түрде бас бостандығынан айырудан қорғау стандартын арттырады және қудалау органдарының адаммен «алғашқы байланыстан» іс-әрекеттеріне қойылатын талаптарды күшейтеді.
Кінәсіздік презумпциясын негізгі құқықтар бөліміне көшіру оны тек қылмыстық іс жүргізу қағидатына ғана емес, сонымен бірге адамның мінез-құлқын және қоғамдық коммуникацияны бағалау кезінде барлық органдар мен лауазымды адамдар үшін міндетті жалпы конституциялық стандартқа айналдырады.
6. Ар-намыспен қатар адамның қадір-қасиетінің қол сұғылмауы және оның заңмен қорғалуы кепілдігі бекітілген.
7. Жеке өмірге қолсұғылмаушылыққа, жеке және отбасылық құпияға, дербес деректерді оларды заңсыз жинаудан, өңдеуден, сақтаудан және пайдаланудан, оның ішінде цифрлық технологияларды қолданудан қорғауға заңмен кепілдік берілген құқық нақтыланды.
Жеке өмірге қолсұғылмаушылық кепілдіктері кеңейтілді. Цифрлық технологияларды қолдана отырып коммуникацияларды қоса алғанда, банк операцияларының, салымдар мен жинақтардың, хат алмасулардың, телефон арқылы сөйлесулердің, пошта және байланыс құралдарымен берілетін өзге де хабарламалардың құпиясын қорғау қамтамасыз етіледі.
Норма азаматтар мен мемлекет үшін құқықтық сенімділікті арттыратын және жедел-іздестіру және құпиялылыққа әсер ететін өзге де іс-әрекеттер кезінде (негіздер мен рәсімдер бойынша) араласудың неғұрлым жоғары шегін белгілейтін деректердің сезімтал массивтерін (банктік ақпарат және электрондық коммуникациялар) тікелей қамти отырып, жеке өмірді конституциялық қорғауды қазіргі заманғы қаржылық және цифрлық шындықтарға бейімдейді.
8. Өзінің партиялық және діни қатыстылығын анықтау және көрсету немесе көрсетпеу құқығы туралы ескірген ережелер алынып тасталды.
9. Ғылыми, техникалық, көркем шығармашылық еркіндігін бекіту мемлекет пен қоғам дамуының айқындаушы бағыттарымен байланысты, инновациялық даму, жаңа технологияларды енгізу және білім экономикасын қалыптастыру үшін алғышарттар жасайды.
Ақпаратты тарату еркіндігі басқа адамдардың ар-намысы мен қадір-қасиетіне, азаматтардың денсаулығы мен қоғамның адамгершілігіне қол сұғылмауы, қоғамдық тәртіпті бұзбауы тиіс.