ҚР Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің Геология комитетінде Жер қойнауын геологиялық-геофизикалық зерттеудің 2019-2024 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын іске асыру қорытындылары шығарылды. Алты жыл ішінде 2,014 млн ш. м. аумақты қамтитын геологиялық барлау жұмыстары жүргізілді. Бұл жоспарланған аумақтың 91,6% құрайды.
Бағдарламаның мақсаты – 2026 жылға қарай ел аумағын геологиялық тұрғыдан толық қамту, жер қойнауының инвестициялық тартымдылығын арттыру және минералдық-шикізат кешенін тұрақты дамытудың ғылыми базасын қалыптастыру.
112 учаскеде төрт негізгі бағыт бойынша жұмыстар аяқталды: геологиялық барлау, минералогиялық карта жасау, терең карталау және гидрогеология. Болжамды ресурстары бар 38 перспективалы бағыт анықталды:
- сирек жер металдары – 2,6 млн тонна
- мыс пен никель – 3,7 млн тонна
- қоңыр көмір – 1,1 млрд тонна
- алтын – 19 тонна.
Одан бөлек, мұнай-газ өнеркәсібі Арал шөгінді бассейнінде 266 млн тонна көлемінде алынатын көмірсутек ресурстарын растады.
Бағдарламаны жүзеге асыру кезеңінде геологиялық барлауға 306 лицензия берілді. Салаға тартылған жеке инвестиция көлемі 137 млрд теңгеден асты.
Кадрлардың өсуін және геолог мамандығының танымалдылығын атап өткен жөн. 2022-2024 жылдар аралығында геология мамандығын бітірушілер саны 2,5 есеге өсті. Сала мамандарына арналған тұңғыш мемлекеттік марапат – «Еңбек сіңірген геолог» тағайындалды.
Қазақстан геологиялық барлау жұмыстарының сапасы мен жер қойнауын пайдаланудың ашықтығы бойынша Орталық Азияда көшбасшы болуға бет алды. Қалған 200 мың шаршы метрді қамтитын бағдарлама 2025-2026 жылдары жалғасады. Назар оңтүстік және батыс аймақтарға, оның ішінде Сырдария бассейніне және сирек металдар бойынша перспективалы аймақтарға аударылады.