Заң бойынша ата-аналардың балаларына қол көтеруіне тыйым салынған. Аталмыш норма, 2024 жылғы 16 маусымнан бастап күшінге енген. Мәселен, дәстүрлі отбасы тәрбиесінде қолданылатын "тоқпақпен ұру" сынды іс-әрекеттер 109-1-баптың талаптарына сай келеді. Бұл бап бойынша соққы денсаулыққа зиян келтірмеген жағдайда да қылмыс болып есептеледі.
Осы үшін 50 күнге дейін қамауға алуынуы мүмкін. Дегенмен, қамау орындарының тапшылығын ескеріп, іс 100–200 айлық есептік көрсеткіш көлемінде айыппұлмен аяқталуы мүмкін. Айта кетейік, 2026 жылы АЕК 4325 теңге.
Бұл ретте 16 жасқа толмаған "бұзақайлардың" әрекеті үшін де ата-анасы жауапқа тартылады. Оларға 127-бап бойынша "Ата-аналардың немесе басқа заңды өкілдердің тәрбиелеу міндеттерін орындамауы... кәмелетке толмаған балаларды тәрбиелеу, күту және қамтамасыз ету міндеттерін орындамауы" айып тағылады.
Мұнымен қоса, аталған 127-баптың 1-бөлімі бойынша, ата-аналарға кәмелетке толмаған балалардың көзінше ішімдік пен темекі өнімдерін қолданғаны үшін 10 АЕК көлемінде әкімшілік айыппұл салынады.
Сонымен қатар, "Баланың құқықтары туралы" заңның 37-бабында да осыған ұқсас мәтін бар.
"Баланың ата-аналары, басқа заңды өкілдері, мемлекеттік органдар, сондай-ақ баланы тәрбиелеу және білім беру функцияларын жүзеге асыратын ұйымдар салауатты өмір салтын және ішімдік өнімдері мен темекінің зиянын насихаттауға міндетті".
Осылайша, ата-аналардың балаларының көзінше ішімдік немесе темекі қолдану (мысалы, мейрамханада) – салауатты өмір салтын насихаттауға қатысты ата-ана міндетін бұзу болып есептеледі. Сондықтан бұл 127-бап бойынша "тәрбиелеу міндетін орындамау" деп бағалануы мүмкін.
Егер бір жыл ішінде бұл әрекет қайталанса, айыппұл 15 АЕК-ке дейін өседі, ал 127-баптың 2-бөлімі бойынша 10 күнге дейін әкімшілік қамау да қолданылуы мүмкін.
Ал егер ата-ана кәмелетке толмаған баласына (18 жасқа дейін) ішімдік беріп, ол оны ішіп қойса, онда бұл заң бойынша "кәмелетке толмағанның ішімдік тұтынуына әкелген әрекет" деп есептеледі (127-баптың 3-бөлімі). Мұндай "тәрбиелікке жатпайтын" әрекет үшін ата-аналарға 20 АЕК-ке дейін айыппұл салынып, 10 күнге дейін қамау қолданылуы мүмкін.