Бүгін Мәжілісте атышулы Құрылыс кодексі жобасы бірінші оқылымда қаралды. Бұл құжат Қазақстандағы құрылыс саласын түбегейлі өзгертетін негізгі заңдардың бірі болмақ. Мәжіліс депутаты Бақытжан Базарбек өз баяндамасында жаңа Кодекстің қоғам үшін маңызын атап өтті, - деп хабарлайды Аqshamnews.kz тілшісі.
“Бұл заңға қоғамымыздағы көп нәрсе байланысты. Қауіпсіз үйлерде тұрамыз ба, әлде қауіпті жағдайларда өмір сүреміз бе - заң соған жауап береді. Біз енді құрылыс компаниялардың емес, халықтың мүддесін қорғауымыз керек”, - деді депутат.
30 жылдық "бетон геттолар" дәуірі
Депутаттың айтуынша, тәуелсіздік алған жылдардан бері заңдар мен шешімдер көбіне құрылыс компаниялардың пайдасына қабылданып келген.
“Тау бөктері кесіліп, жасыл аймақ азайды, қалалар бетон геттосына айналды. Себебі ашкөз құрылыс компаниялар мен олардың лоббистері 30 жыл бойы өз мүдделерін қорғап келді”, - деді ол.
Базарбек бұл заңды мемлекет, құрылыс индустриясы және азаматтық қоғам арасындағы “әлеуметтік келісім” деп атады.
Сейсмикалық қауіпсіздік және жасыл аймақтар басты назарда болмақ
Депутат ұсынған бірқатар маңызды түзету жұмыс тобы тарапынан қолдау тапқан:
-
Сейсмикалық қауіпсіздік:
Енді бас жоспарлар мен жобалар сейсмомикрозонирлеу карталары негізінде әзірленеді. Ал Алматыда бұл талаптар бірден күшіне енеді, басқа сейсмоқауіпті қалаларда - 2030 жылға дейін. -
Қауіпті аймақтарда құрылысқа тыйым:
Опырылу қаупі бар немесе таулы аймақтарда көпқабатты үйлер салуға шектеу қойылады. -
Жасыл аймақтарды қорғау:
Рекреациялық аумақтарды тұрғын аймаққа ауыстыру тек қоғамдық талқылаудан кейін ғана мүмкін болады.“Егер халық қарсы болса, онда өзгеріс бекітілмейді. Бұл Алматы, Қарағанды, Шымкент сияқты қалалардағы жағдайдың қайталанбауы үшін қажет”, - деді Базарбек.
-
ПДП түзетулерін шектеу:
Бұдан былай қала құрылысы жобаларына жылына екі рет емес, екі жылда бір рет түзету енгізу ұсынылады. Базарбек тіпті бұдан да қаталдау нұсқаны - бес жыл бойы өзгеріс енгізбеу талабын енгізуді ұсынған.
"Жауапсыз құрылысшыларды жазалау қажет"
Депутат адал емес құрылыс компанияларының тізімін (реестр недобросовестных застройщиков) енгізу бастамасын да көтерді. Бұл тізімге сот шешімімен “алаяқ құрылысшылар” енгізіліп отырады.
“Халықтың ақшасын жеп, рұқсатсыз, қауіпті аймақтарда құрылыс жүргізетіндерге бұл Кодекс жеңіл тимейді. Біз ондайларды құртуымыз етуіміз керек”, - деп қатаң айтты Базарбек.
Лицензия мен сараптамадағы былықтар
Депутат сараптама және лицензия беру саласында да тәртіп орнату қажеттігін айтты.
Мысалы, 2016–2023 жылдар аралығында жеке сараптамалық ұйымдар 87 мыңнан астам қорытынды берген, оның ішінде кейбірі небәрі 0 күнде жасалған.
“Бір күнде сараптама жасап, оң қорытынды беру - бұл техникалық сараптама емес, фарс”, - деді депутат.
Сондай-ақ, елде 93 мыңнан астам құрылыс лицензиясы берілгенімен, әр компанияда орта есеппен 1,38 инженер ғана бар. Бұл - заң бұзушылықтың айқын дәлелі.
“Алдымызда үлкен жұмыс тұр. Біз бұл реформаны құрылыс компаниялар үшін емес, халық үшін жасаймыз. Қалаларымызда заң үстемдік етуі керек”, - деп түйіндеді Мәжіліс депутаты Бақытжан Базарбек.