Алматыда 2026 жылдан бастап күшіне енетін жаңа Салық кодексі аясында арнаулы салық режимінің мөлшерлемесін 4%-дан 3%-ға дейін төмендету мәселесі талқыланып жатыр. Бұл туралы Алматы қаласы Кәсіпкерлік және инвестициялар басқармасының басшысы Берікбол Мәндібаев қалалық мәслихат отырысында баяндама жасап, депутаттарға арнайы ұсыныс енгізді.
Жаңа Салық кодексі не өзгертеді?
2026 жылдан бастап қолданысқа енгізілетін Салық кодексінде бүгінгі оңайлатылған салық режимдері біріктіріліп, 4% мөлшерлемесі бар бірыңғай арнаулы салық режимі (АСР) көзделген. Сонымен қатар, мәслихаттарға осы мөлшерлемені ±50% шегінде өзгерту құқығы беріледі. Яғни, ставканы 2%-ға дейін төмендетуге немесе 6%-ға дейін көтеруге мүмкіндік бар.
Мәндібаевтің айтуынша, бұл тетік әр өңірге өзінің экономикалық және әлеуметтік ерекшеліктерін ескере отырып, оңтайлы мөлшерлеме белгілеуге жағдай жасайды.
Кәсіпкерлер неге алаңдаулы?
Алматы әкімдігіне мәслихат депутаттарынан және арнаулы салық режимін пайдаланатын кәсіпкерлерден келіп түсетін өтініштер көбейген.
Кәсіпкерлер:
-
базалық мөлшерлеменің 4% деңгейінде белгіленуі;
-
қазіргі қолданыстағы оңайлатылған декларация режимінің мөлшерлемесі 3% екені;
-
Алматыдағы шағын бизнестің басым бөлігі дәл осы 3%-дық режимде жұмыс істеп отырғанын
алға тартып, салық жүктемесінің артуына алаңдаушылық білдіруде.
Жаңа бірыңғай режим, ең алдымен, B2C секторындағы кәсіпкерлерге – үй жанындағы дүкендерге, тұрмыстық қызмет көрсету орындарына, шаштараздарға, жөндеу шеберханаларына және басқа да қызмет көрсету субъектілеріне әсер етеді.
Шағын бизнес үшін тәуекел қандай?
Жаңа кодексте маңызды талап енгізіліп отыр:
жалпыға бірдей тәртіпте жұмыс істейтін компаниялар АСР қолданатын кәсіпкерлерден алынған тауарлар мен қызметтерді шығысқа жатқыза алмайды.
Бұл, басқарма басшысының пікірінше, шағын бизнес үшін қосымша тәуекел тудырады:
-
ірі серіктестер ҚҚС-ты есепке ала алмайтындықтан,
-
арнаулы режимдегі шағын кәсіпкерлермен жұмыс істеуден бас тартуы мүмкін.
Сонымен қатар, 44 қызмет түрінен тұратын тыйым салынған тізбе бекітілген, сол тізімге кірмейтін барлық ОКЭД бойынша ғана арнаулы режимді қолдануға рұқсат беріледі.
Басқа өңірлердің әрекеті қандай?
Қазірдің өзінде Қазақстанның көптеген өңірлері жаңа кодекс беретін мүмкіндікке сүйеніп, салық ставкаларын төмендету туралы шешім қабылдаған.
19 өңір мөлшерлемені 2–3% деңгейінде бекітті. Олардың қатарында:
-
Қарағанды,
-
Қызылорда,
-
Жамбыл,
-
Ақтөбе,
-
Алматы облыстары,
-
сондай-ақ Астана және Шымкент қалалары бар.
Бұл – шағын және орта бизнесті қолдауға бағытталған жалпыұлттық үрдіс екенін көрсетеді.
Неге 3%?
Мәндібаевтің айтуынша, салық заңнамасы өзгеріп жатқан жағдайда басты мақсат –
бюджет тұрақтылығы мен кәсіпкерлік секторының орнықтылығы арасындағы тепе-теңдікті сақтау.
Оның пайымдауынша, арнаулы салық режимінің мөлшерлемесін 3% деңгейінде белгілеу – Алматы үшін ең оңтайлы шешім. Ол:
-
шағын бизнесті қолдауға,
-
әкімшілік жүктемені азайтуға,
-
басқа өңірлерде қалыптасқан тәжірибеге сай болуға
мүмкіндік береді.
Мәслихатқа ұсыныс
Кәсіпкерлік және инвестициялар басқармасы:
-
мәселені Алматы қаласы мәслихатының отырысына ресми түрде шығарып,
-
2026 жылдан бастап арнайы салық режимі бойынша мөлшерлемені 3%-ға дейін төмендету туралы шешім қабылдауды ұсынды.
Енді түпкілікті шешім қалалық мәслихат депутаттарының қарауында болады.