Соңғы жылдары радикалды идеологияның ықпалына түскен кейбір жастардың елге оралуы Алматы үшін де қауіп төндіруде. Пәкістан мен Египеттегі күмәнді діни оқу орындарында білім алған азаматтардың дәстүрлі исламды жоққа шығарып, отбасыларымен байланысын үзу деректері тіркелген.
Тәуелсіздіктің алғашқы жылдарында идеологиялық вакуум қалыптасып, оны түрлі діни ағымдар тез толтыра бастады. Алматыда мешіттердің саны артса да, білікті кадрлардың тапшылығы байқалады. Бұл олқылықты шетелдік медреселер мен бейресми уағызшылар толықтырады, олар кейде дәстүрлі ислам түсінігіне жат риторика қолданады.
Зерттеулерге сәйкес, 18–29 жас аралығындағы алматылық жастардың басым бөлігі діни ақпаратты әлеуметтік желілерден алады. Дәстүрлі діни институттардан білім алатындар айтарлықтай аз. Бұл радикалды идеялардың «шынайы білім» ретінде таралуына қолайлы жағдай жасайды. 2022 жылы қалада блогер ықпалына түскен бірнеше оқушы мектепке барудан бас тартып, ата-анасымен байланысын үзген оқиға тіркелді.
Шетелдік діни білім алу үрдісі де алаңдатады. Қазіргі уақытта қазақстандық жастардың бір бөлігі мәртебесі күмәнді оқу орындарында білім алуда, көбіне Таяу Шығыс пен Оңтүстік Азия елдеріне барады. Кейбір медреселер шәкіртақы, тегін тұру мен тамақ ұсына отырып, әлеуметтік тұрғыдан осал отбасылардың балаларын тартады. Сонымен қатар, «шынайы исламды тек шетелде үйренуге болады» деген қате түсінік те жастарды сол оқу орындарына итермелейді.
Мамандар Алматыдағы жастарды қауіптен қорғау үшін бірнеше шара ұсынады:
Әлеуметтік желілердегі радикалды контентті бақылау және білімді мамандардың ресми платформаларын насихаттау;
Мектептер мен жоғары оқу орындарында діни сауаттылықты арттыруға арналған сабақтар мен семинарлар өткізу;
Теологтар, имамдар және дінтанушылардың қатысуымен жастарға арналған ашық диалог алаңдарын ұйымдастыру;
Отбасы институтын нығайту арқылы жастардың құндылықтық бағдарын қолдау.
«Алматыдағы жастарға тек шынайы әрі сенімді ақпарат көздерімен жұмыс жасау маңызды. Діни сауаттылық пен сыни ойлауды дамыту арқылы радикалды ағымдардың ықпалын төмендетуге болады», – дейді мамандар.
Материал Алматы қаласы бойынша ТҚК аппаратының ақпараты негізінде дайындалды.