2025 жылы «Таза Қазақстан» чат-ботына азаматтардан 26 мыңнан астам өтініш келіп түскен.
Бейжайлық танытпаған табиғат жанашырларының арқасында миллион гектар аумақтағы заңсыз қоқыс орындары тазартылды. Ал Шығыс Қазақстан өңірінде 16 мыңнан астам экологиялық заңбұзушылық тіркелді. Негізінен олар спутниктік мониторинг және бейнебақылау камералары арқылы анықталған. Еліміздің шығысында «Таза Қазақстан» экологиялық акциясы ауқымды көлемде өткізілді.
Әр жобаға шамамен 5 мыңға жуық адам қатысты. Негізінен олар студенттер және әлеуметтік сала мамандары. Алайда қоғамдық белсенді Роман Честныхтың айтуынша акцияның бұқаралық сипат алуы, оның тиімділігін көрсетпейді. Романның пікірінше экологиялық мәдениеттің маңыздылығын креативті шешімдер қолдана отырып, қарапайым тілмен көпшілікке түсіндіре білу қажет.
Роман Честных, қоғам белсендісі: - Чаттар болсын, әкімдікпен кері байланыс құралдары болсын оның бәрі өз деңгейінде жұмыс істемейді.
Соңғы төрт жылда шығысқазақстандықтар 42 миллион көшет еккен. Бірақ өкінішке орай, бір жағынан табиғатқа нұқсан келтіріп жатады. 2025 жылы өңірде 289 заңсыз қоқыс орындары анықталған. Ол үйінділердің дені полиция тексерісі барысында мәлім болды. Ғарыштық мониторинг барысында да бірнеше заңсыз қоқыс алаңдары табылды. Солардың нақты орынын көрсетіп, «Таза Қазақстан» чат-ботына жолдадық. Бұл тиісті мемлекеттік органдармен тікелей байланыс жолы. 2025 жылы өңірдегі 270 заңсыз қоқыс алаңдары тазартылған. 10 мыңнан астам адамға айыппұл салынған. Солардың заңсыз әрекеттерін кейбіреулер көріп, біліп жүрсе де, айтып, хабарламайды. Басым бөлігі табиғат тазалығын сақтау үшін ашылған чат бар екендігін де білмейді. Қала тұрғындары арасында жүргізілген шағын сауалнама соны көрсетті. Облыста чат-боттың жедел байланыс желісі 2024 жылы ашылды. Содан бері 200-ден астам өтініш қабылдапты. Көп деуге келмейді. Тұрғын үй коммуналдық шаруашылығы бөлімінің басшысы өтініш түссе, шұғыл шаралар қолдануға әзірміз, - дейді.
Ержан Ыбыраев, ТКШ, Жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімінің басшысы: - Заңсыз қоқыс алаңдары туралы ақпарат әдетте бізге «Таза Қазақстан» платформасы арқылы түседі. Оны мамандар зеттеп, сосын тазарту жұмыстарына кіріседі. «Таза Қазақстан» чаты негізгі ақпарат көзі болғандықтан, кез-келген тұрғын ол жерде хабарлама қалдыра алады.
«Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясы елімізде 10 млн-нан астам белсендіні біріктірді. Атқарылған жұмыс - ауқымды. Алайда чат-бот сияқты жобаларды аймақтарда насихаттау жұмысы мардымсыз. Іс жүзінде тұрғындар «Таза Қазақстан» чат-боты жайында біле бермейді. Сондықтан қоршаған ортаның ластану деректерін көре тұра, тиісті органдарға шағымданбайды.