Әрбір азаматтың өзінің сайлау құқығын еш кедергісіз жүзеге асыруына мүмкіндік беретін жағдай жасау Қазақстан Республикасы Құрылтайы депутаттарының сайлауына дайындықтың басым бағыттарының бірі болып қала береді, деп хабарлайды Aqshamnews.kz тілшісі.
Алматыда мүгедектігі бар және жүріп-тұруы шектеулі азаматтар үшін сайлау учаскелерінің қолжетімділігіне ерекше назар аударылуда.
Алматы қаласы аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы Айгүл Қалықованың айтуынша, кедергісіз орта қалыптастыру жұмыстары жергілікті атқарушы органдармен және мүгедектігі бар адамдардың қоғамдық бірлестіктерімен бірлесіп жүргізілуде. Негізгі мақсат — денсаулық жағдайына қарамастан әрбір сайлаушы үшін дауыс беру процесін барынша ыңғайлы әрі қолжетімді ету.
Бүгінде азаматтардың тұрақты тіркелген жері бойынша орналасқан 597 сайлау учаскесінің барлығы ғимараттардың бірінші қабаттарында орналасқан. Бұл қозғалу кезінде қиындық көретін азаматтардың сайлау учаскесіне кіруін айтарлықтай жеңілдетеді. Сонымен қатар учаскелерде пандустар қарастырылған, ал оларды орнату мүмкін болмаған жағдайда арнайы көтергіш құрылғылар пайдаланылады.
Қолжетімді ортаның маңызды элементтерінің қатарында тактильді жолақтар, қызметкерлерді шақыру түймелері және көру қабілеті төмен азаматтарға арналған арнайы көрсеткіштер бар. Мұндай шешімдер мүгедектіктің әртүрлі түрлері бар адамдарға сайлау учаскесінің аумағында өздігінен бағдарлануға және қажет болған жағдайда қажетті көмек алуға мүмкіндік береді.
Көру қабілеті бұзылған сайлаушыларға ерекше көңіл бөлінеді. Олар үшін Брайль қарпімен арнайы трафареттер дайындалған. Олар сайлау бюллетенінің үстіне қойылады. Арнайы ойықтардың көмегімен азамат бөгде адамның көмегіне жүгінбей-ақ, өзі таңдаған саяси партияның немесе «бәріне қарсымын» деген бағанның тұсына белгі қоя алады.
Сонымен қатар учаскелерде көру қабілеті төмен азаматтарға арналған үлкейткіш лупалар болады. Бұл бюллетень мен ақпараттық материалдардың мазмұнымен ыңғайлы танысуға мүмкіндік береді.
Ақпараттың қолжетімді болуы да дайындықтың маңызды бөлігі саналады. Әрбір учаскеде мүгедектігі бар адамдарға арналған арнайы бұрыштар ұйымдастырылады. Мұнда дауыс беру тәртібі, саяси партиялар туралы мәліметтер және бюллетеньді толтыру жөніндегі нұсқаулықтар қолжетімді форматта орналастырылады. Ақпараттың бір бөлігі аудионұсқада ұсынылады. Онымен арнайы компьютерлер арқылы танысуға болады.
Мүгедектігі бар арбамен жүретін адамдар үшін арнайы дауыс беру кабиналары жабдықталады. Олар кеңейтілген аумағымен ерекшеленеді және сайлаушыға бюллетеньді бөгде адамның көмегінсіз еркін пайдалануға мүмкіндік береді.
Дайындық тек қажетті жабдықтарды орнатумен шектелмейді. Қазіргі уақытта қалалық және аудандық сайлау комиссияларының өкілдері мүгедектігі бар адамдардың қоғамдық бірлестіктерімен бірлесіп, Алматыдағы барлық сайлау учаскелерін аралап тексеру жұмыстарын жүргізуде. Тексеру барысында нысандардың дайындығы бағаланып, ықтимал кемшіліктер анықталады және оларды жою шаралары белгіленеді.
Айгүл Қалықованың айтуынша, мониторинг барысында қандай да бір ескертулер анықталған жағдайда, оларды дауыс беру күніне дейін түзетуге әлі уақыт бар. Қажет болған жағдайда қолжетімді ортаның қосымша элементтері орнатылып немесе азаматтардың барлық санаты үшін қолайлы жағдай жасауға мүмкіндік беретін басқа да жұмыстар жүргізілуі мүмкін.
Денсаулық жағдайына байланысты сайлау учаскесіне өздігінен келе алмайтын сайлаушыларға да ерекше көңіл бөлінеді. Заңнамада үйде дауыс беру мүмкіндігі қарастырылған. Ол үшін алдын ала учаскелік сайлау комиссиясына тиісті өтінішпен жүгіну қажет. Осыдан кейін сайлау күні комиссия мүшелері сайлаушының үйіне жылжымалы дауыс беру жәшігімен барады.
Кедергісіз орта қалыптастыру — бұл заңнама талаптарын орындау ғана емес, әр адамның құқықтарына деген құрметтің маңызды көрсеткіші. Өздігінен дауыс беру, қажетті ақпаратты ыңғайлы форматта алу және сайлау учаскесіне еш кедергісіз кіру мүмкіндігі қала тұрғындарының барлығы үшін сайлауға қатысуға жағдай жасайды. Дәл осындай тәсіл әрбір азаматтың сайлау құқықтарын жүзеге асыруына тең мүмкіндік беруге жол ашады.