Денсаулық сақтау министрлігі 2027 жылға қарай МӘМС пакетіне медициналық-санитариялық алғашқы медициналық көмек (МСАК) қызметтерін қосуды көздейтін Бірыңғай пакетке кезең-кезеңмен көшуді ұсынады.
Әлемнің дамыған елдерінің практикасында, сондай-ақ әлеуметтік медициналық сақтандыруды енгізген кеңестіктен кейінгі кеңістік елдерінде МСАК қызметтері сақтандыру пакетіне кіреді.
Бұл ретте МӘМС-тегі сақтандыру мәртебесіне қарамастан барлық азаматтар үшін мемлекеттің тегін кепілдіктері (ТМККК) медициналық көмектің мынадай түрлеріне сақталады:
- Жедел жәрдем;
- Барлық инфекциялық ауруларды диагностикалау және емдеу;
-Азаматтардың денсаулығына ең көп зиян келтіретін әлеуметтік мәні бар аурулар (туберкулез, психикалық, мінез-құлық бұзылыстары, АИТВ, онкология, созылмалы гепатиттер мен бауыр циррозы, орфандық аурулар, жедел миокард инфарктісі, инсульт) кезінде диагностика, емдеу, дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету, стационарлық және стационарды алмастыратын көмек;
- Өмірге қауіп төндіретін жағдайларда шұғыл стационарлық көмек;
- Паллиативтік көмек;
- Қан препараттарымен қамтамасыз ету.
Ұсынылып отырған медициналық көмектің бірыңғай пакетін енгізу мынадай оң өзгерістерге әкеледі. Бұл ТМККК және МӘМС шекараларының айқындылығы, қызметтердің қайталануынсыз, әлеуметтік мәні бар ауруларға күдік туындаған кезде зерттеп-қараулардың қолжетімділігі және МӘМС мәртебесіне қарамастан онкоскринингтерден өту, нақты шығындарға сәйкес тарифтердің өсуі.
Сақтандыру моделінде мемлекет балалар, жүкті әйелдер, зейнеткерлер, студенттер, жұмыссыздар, мүгедектігі бар адамдар және халықтың басқа да санаттары кіретін жеңілдіктердің 15 санаты үшін жарналарды енгізуді жалғастыратынын айта кету керек. Сондықтан аталған әлеуметтік осал санаттар, ал олар 11,9 млн-нан астам қазақстандықты құрайды, мемлекет қорғаған және оларға барлық деңгейдегі медициналық көмекке, оның ішінде МСАК қызметтеріне қолжетімділік қамтамасыз етілетін болады.
МӘМС жүйесінде сақтандырылған еңбекке қабілетті жастағы азаматтар, бұл 5 млн. адам, сондай-ақ медициналық көмекке қолжетімділікті толық көлемде сақтайды.
Бұдан басқа, әлеуметтік әл-ауқаттың дағдарыстық (Д) және шұғыл (Е) деңгейлеріне жататын, яғни табысы төмен 1 млн-нан астам еңбекке қабілетті жастағы азаматтар 2026 жылдан бастап МӘМС жүйесінде сақтандырылғандардың қатарына жергілікті атқарушы органдардың есебінен кіреді және МӘМС пакетінде қосымша медициналық көмекті кедергісіз ала алады.
Еңбекмині отбасының цифрлық картасына сәйкес А, В, С санатына жататын, жеткілікті табысы бар қалған санаттар медициналық көмек алу үшін дербес сақтандырылуы тиіс.
Осы санаттағы азаматтарды МӘМС жүйесіне енгізу нәтижесінде әлеуметтік мәні бар аурулары бар адамдар тобындағы сақтандыру деңгейі 93%-ға дейін артады.
МСАК қазірдің өзінде сақтандыру пакеттеріне енгізілген халықаралық практикалар маңызды мысал болып табылады. Мысалы, негізгі мемлекеттік медициналық көмектің бірыңғай пакеті мыналарды қамтиды:
Ресейде - санитариялық авиация, АИТВ/ЖИТС, жыныстық жолмен берілетін инфекциялар, туберкулез және психикалық аурулар;
Эстонияда - жедел медициналық көмек, АИТВ/ЖИТС, инфекциялар, туберкулез және психикалық аурулар;
Литвада - тек кезек күттірмейтін медициналық көмек;
Германия мен Нидерландыда - тек мейіргерлік күтім.
Қазақстан өз кезегінде базалық мемлекеттік медициналық көмектің бірыңғай пакетіне шет елдердегі қызметтерден едәуір асатын қызметтерді енгізді.
Осылайша, халықты медициналық сақтандырумен қамтуды ұлғайту бойынша қабылданған шаралар, мемлекеттің халықтың жеңілдікті санатын сақтандыру жөніндегі міндеттемелері медициналық көмектің, оның ішінде МСАК көрсетудің қолжетімсіздігі қауіптерін барынша азайтады.
Бұл нормалар «Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру мәселелері бойынша кейбір заңнамалық актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Заңының жобасы шеңберінде жұртшылықты талқылау үшін Ашық НҚА порталында жарияланды.